Oʻzbekiston va Turkiya oʻrtasidagi munosabatlar asrlar davomida ildiz otgan umumiy tarix, til, din va boy madaniy merosga asoslangan. Bu aka-ukalar mamlakati bizning mamlakatimizning mustaqilligini eng dastlabki mamlakatlardan biri sifatida 1991-yil 16-dekabrda tan olgan.
Bugun ikki tomonlama munosabatlar yetkazib boʻlmaydigan darajaga erishdi.
Turkiya kosmos va kosmik texnologiyalar sohasidagi oʻz salohiyatini keyingi bosqichga olib chiqish maqsadida ikki katta loyihani amalga oshirishga kirishdi.
Bugun Turkiya, Saudiya Arabistoni va Pokistonning yuqori lavozimdagi vakillari mintaqaviy xavfsizlik masalalarini muhokama qilish uchun Tehronda Eron rasmiylari bilan muzokaralar olib borishmoqda. Bu haqida Reutersga murojaat qilgan ikkita manba maʼlumot berdi.
Bu uchrashuvlarda Saudiya Arabistonining Mudofaa vaziri Shahzoda Khalid bin Salmon, Pokiston armiyasi qoʻmondoni feldmarshal Osim Munir hamda Turkiyaning razvedka boshligʻi ishtirok etishi kutilmoqda.
Yaqinda yuzaga kelgan keskinlik Yaman dan yaqin atrofdagi Eron viloyatlariga raketalar va dronlar bilan kuchaytirilgan hujumlar natijasida yuzaga keldi. 25-oktabrda Saudiya Arabistoni raketalar va dronlar yordamida kelgan yana bir hujumni muvaffaqiyatli toʻxtatdi.
Bu uch davlat avgust 2026-yilda birgalikdagi mudofaa toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. Bundan tashqari, 25-oktabrda Katar delegatsiyasi vositachilik muzokaralarini oʻtkazish uchun Tehronga yetib keldi. Vizit maqsadi mintaqadagi keskinlashuvni yumshatish va barqarorlikni taʼminlash ekanligi taʼkidlandi. Katar AQSh va Eron oʻrtasidagi diplomatik dialogda vositachi vazifasini bajaradi.
Makka paktining kollektiv mudofaa tamoyiliga asoslanganligi, bu NATO tamoyiliga oʻxshaydi. Ushbu paktga koʻra, bir aʼzo ustiga qurol bilan hujum qilish barcha uch davlat ustiga hujum deb hisoblanadi. Tomonlar bir-birining hududiy yaxlitligi va suverenitetini himoya qilish uchun zarur choralarni koʻrish majburiyatini zimmasiga oladilar.
Shartnoma shuningdek, harbiy hamkorlik, razvedka maʼlumotlarini almashish, birgalikdagi mashgʻulotlarni oʻtkazish va mudofaa texnologiyalarini rivojlantirishni nazarda tutadi.
Oktyabr oyida uch davlat Er-Riyodda favqulodda yigʻilish oʻtkazib, Saudiya Arabistonida harbiy kuchlar va vositalarni tez joylashtirish boʻyicha choralar kelishib oldi.
Sentabr oyida Turkiya parlamenti raisi Numan Kurtulmuş Makka shartnomasi Eronga qarshi yoʻnaltirilmaganligini va kelajakda Tehran unga qoʻshilishi mumkinligini bildirgan edi. Pokistondagi Eron elchisi Rizo Amir Mukaddam ushbu shartnomani yaqinda Tehronda oʻrganib chiqishini va uni qoʻllab-quvvatlash masalasini koʻrib chiqishini maʼlum qildi.
Hozirda Pokiston ham Eron va AQSh oʻrtasida vositachi sifatida harakat qilishga urinmoqda. Avval Osim Munir Tehronga tashrif buyurib, Eron prezidenti Masrud Pezeshkian bilan uchrashgan edi.
Shunday qilib, bugungi muzokaralar faqat Saudiya Arabistonining xavfsizligi uchun emas, balki Eron va mintaqadagi boshqa davlatlar oʻrtasidagi munosabatlar uchun ham ahamiyatli boʻlishi mumkin.
Tabiatning noyob manzaralari inson yuragiga zavq baxsh etadi va atrof-muhit goʻzalligini chuqurroq his qilishga undaydi. Ayniqsa, suv havzalari yonida toʻplangan qushlar, ularning osmondagi erkin parvozlari va suv yuzasida jozibali suzish koʻrinishi hayratlanarli.
